| Radyo Teleskop Tipleri | |
| - Radyo Teleskop Nedir ? | Bu
tür teleskoplar evrenin içerisinde bulunan gökcisimlerinden gelen elektromanyetik
dalgaları analiz ederek bizlere gökcisimleri hakkında ayrıntılı bilgi almamızı
sağlar. Aşağıda resmi bulunan teleskop Puerto Rico'daki 300 metre çaplı
Arecibo Radyo Teleskopudur. Avrupa'da ve Amerika'da bir çok araştıma merkezlerinde
ve amatörlerde de bulunan radyo teleskoplar farklı inceleme dallarında da
kullanılmaktadır. SETİ projesinde de teknolojinin en son aygıtları kullanılarak
yer dışı araştırıması yapılmaktadır. Araştırmada kullanılan radyo teleskoplar
uzayı farklı dalga boyları ile her saniye durmaksızın taramaktadırlar. |
| - X Işını Teleskobu | Evrende
sayısını bile bilemediğimiz gökcisimleri vardır ve bunlar hiçbir zaman aynı
türde ışıma yapmazlar. Bu farklı ışımalar, dalga boylarına göre sınıflandırılırlar.
Farklı dalga boylarının oluşturduğu yelpaze ise çok geniştir . En kısa dalga
boyuna sahip olan gama ışınları ile, en uzun dalga boyuna sahip olan radyo
dalgaları arasında çok büyük fark vardır. Burada dikkat edilmesi gereken
nokta, dalga boylarının olağanüstü derecede geniş bir yelpazede dağılmış
olmalarıdır. En kısa dalga boyu, en uzun dalga boyundan tam 1x1025
kat daha küçüktür.Elektromanyetik yelpazenin kısa dalga boyuna sahip ışınlarının
ortak özelliği, çok yüksek enerji taşımalarıdır. Gama ışınları, X ışınları
ve morötesi (ultraviyole) ışınları olarak bilinen bu ışınlar, atomlarla
ya da moleküllerle karşılaştıklarında, yüksek enerjileri nedeniyle aralarında
bazı çekirdek olayları gerçekleşir ve daha uzun dalga boyuna sahip olan
ışınlar ise, ki bunlar kızılötesinden başlar ve radyo dalgalarına kadar
uzar ve çok az enerji taşırlar. X-Işınları 1895 yılında Alman Fizikçi Wilhelm
Röentgen tarafından keşfedilmiştir.Bu ışınlar aslında kısa dalga boylu elektromanyetik
dalgalardır. X-Işınlarının dalga boyu birimi Angstrom (A) dur. Bir Angstrom
=1/10000000 mm. X-Işınları 0,1A ile 100A arasındadır.X-Işınları , hızlandırılmış
elektronların , ağır çekirdek yanından geçerken yavaşlayarak enerjinin önemli
bir kısmını X-Işınına dönüştürmesi ile oluşur. Her sıcak madde etrafına
belirli bir dalga boyunda enerji yayar.Bu yayılan enerji maddenin sıcaklığına
bağlıdır, yayılan enerji belirli dalga boyundadır ve x-ışını dalga boyunda
enerji yayan bir çok cisim vardır. En belirgin kaynağı yanımızda bulunan
güneştir.
|
| - Mikro Dalga Teleskobu | Mikrodalga,
dalga spektrumu 1x106A dalga boyundadır. Elektromanyetik yelpaze
içinde değişik isimlerle incelenen ışınlar temelde dalgalar halinde yayılan
ışınlardır ve elde ediliş yöntemleri, ışının etki özelliği, geleneksel ve
birçok farklı özelliklerine göre birbirinden ayrılırlar. Elekromanyetik
ışınların dalga boyları ve frekanslarıyla tanımlandığı ve enerjinin dalga
frekansı ile doğru, dalga boyu ile ters orantılı olduğu bilinmektedir. Kızıl
ötesi ışınlar ile radyo dalgaları arasında yer alan dalgalara mikrodalgalar
adı verilmektedir. Mikrodalga üretimi için magnetron adı verilen elektronik
cihazlar kullanılır. Mikrodalgalar temas ettikleri madde ile etkileşime
girerler. Örneğin, absorbe edilir, yansıtılır veya hiçbir değişikliğe uğramadan
yoluna devam ederler. Magnetron ile üretilen mikrodalga ışının pozitif ve
negatif merkezlerinin yön değiştirmelerine paralel olarak, üründe bulunan
polar moleküller yön değiştirirler. Saniyede milyonlarca kez oluşan bu hareket
sonucu moleküler sürtünme ısısı açığa çıkar ve madde ısınır. Mikrodalgaların
etki edebildiği kalınlıktaki tüm molekülleri aynı anda hareketi ısınmanın
ani ve homojen olmasını sağlar. Gök cisimlerinde de merkezde oluşan patlamalar
etkisi ile etrafa yayılan farklı dalga boyları bulunur. Bu dalga boyları
arasında mikro dalgada bulunmaktadır, mikro dalganın oluşumu gök cismindeki
enerjiye bağlıdır. |
| - Radyo Dalgaları Teleskobu | Radyo
dalgaları ile çalışan teleskop tipleri parabolik değillerdir.1x109A
boyuna sahiptir. Bu dalga boyu ile çalışan tipler günlük hayatımızda kullanılan
tv antenleri tipleridir, çünkü tv'ler ve radyolar da radyo dalgası ile çalışır.
Radyo dalgaları en uzun dalga boyuna sahiptirler.Bu dalgaları oluşturmak
için fazla enerjiye gerek duyulmaz.
|