Süpernova Fışkırmaları
Yıldızın demir çekirdeği 1.4 Güneş kütlesine yaklaşınca,
-yani demir çekirdeğin çevresinde devam edegelen silisyum ve kükürtün
nükleer tepkimelerine bağlı olarak- dramatik olaylar süreci
tetiklenir.
Demir Çekirdek Çöker
- Anakol safhasındayken basınçla dengelenen çekim
kuvveti, bu andan sonra daha güçlü hale gelir ve
demir çekirdek çöker.
- Bir saniyeden daha kısa sürede çekirdek yaklaşık
8000 km'den bir kaç km'ye kadar çöker, bu sırada olağanüstü enerji
salınır. Bu çökme o kadar hızlı meydana gelir ki yıldızın dış
katmanları tekrar reaksiyona bile giremez.
- Bu sırada meydana gelen
enerji salınması gerçekten
o kadar olağanüstüdür ki, bu, Güneş gibi 100 tane yıldızın yaklaşık 10
milyar yıl gibi süre olan yaşamlarında ürettiği toplam enerjiye
eşittir.
- Çökme anında yayınlanan enerjinin çok büyük kısmı
uzayda, yakalanması çok zor olan nötrino denen parçacıklar tarafından
taşınır. Bununla beraber bu enerjinin küçük bir kısmı çekirdeğin
çevresinde bulunan zarfın alt katmanlarında birikir ve bu da süpernova
patlamasını tetikler.
|
|
Resimde okla gösterilen
mavi superdev yıldız Sher 25'dir ve bu yıldız çok büyük
kütleye sahip olmasının yanısıra çevresinde 6600 yıl önce
fırlatılmaya başlanan kum saati şeklinde bir bulutsu
bulunmaktadır. Bu yıldızın bütün durumları ve kütle atımı
aynen Şubat 1987'de patlayan Süpernova 1987A'nın durumuna
benzemektedir. Astronomlar yıldızın bir süpernova olarak
patlayacağına eminler ama ne zaman? Belki yarın, belki
binlerce yıl sonra... Süpernova patlamalarının ne zaman
olacağı tahmin edilememektedir.
Görüntü Sahibi: Wolfgang Brandner, Eva K.
Grebel (Universität Würzburg, Germany), ve the
European Southern Observatory, La Silla, Chile (Danish 1.54-m
teleskobu). |
Geri
İleri
Konulara Dönüş
|
