Süpernova Kalıntıları
Süpernova tarafından fırlatılan gaz kabuk yıldızlararası ortama
ilerlerken, yeni meydana gelen ağır elementleri de yıldızlararası ortama
katarak zenginleştirir; buna da süpernova kalıntısı denir.
Süpernova kalıntıları yüzbinlerce yıl boyunca güzel görüntüleri
sergilerler. Görünür dalgaboyunda da görünmeleri yanısıra radyo dalgaları
ve X ışınları da yayınlarlar.
Yaklaşık 150 tane süpernova kalıntısı Samanyolu Galaksi'mizde
keşfedilmiş ve her yıl yüzden fazlası da uzak galaksilerde
keşfedilmektedir.
Tarihte, gözlenen süpernova patlaması ile birlikte, sadece yarım düzine
süpernova kalıntısı eşleştirilmiştir. 1572'de Tycho, 1604'de Kepler ve
1054 yılında Çinli astronomların gözlediği süpernovalar bunlara örnektir.
|
|
Yanda ROSAT X ışını teleskopu tarafından çekilen
görüntü Cygnus takımyıldızında bulunan ve Cygnus Düğümü olarak
bilinen bir süpernova kalıntısıdır. Bize 2500 ışık yılı uzaklıkta
bulunan kalıntıya ait süpernova yaklaşık 15 000 yıl önce
patlamıştır. Bugün bile devam edegelen patlamadan kalan şok
dalgaları çevresindeki yıldızlararası ortamı hala itmektedir ve
içindeki gazı ısıtıp X ışını yaymaya devam etmektedir.
Görüntü Sahibi: Levenson (Laboratory for
High Energy Astrophysics - NASA/GSFC)
|
|
  |
Sol altta Cygnus Düğümü'nün küçük bir parçasının
Hubble Uzay Teleskobu tarafından ve sol üstte de Düğüm'ün Kanarya
Adaları'nda bulunan 2.54 metrelik Isaac Newton teleskobu tarafından
alınan optik görüntüleri. Bu harikulade görüntüler süpernova tarafından
üretilen çok hızlı hareket eden şok dalgalarının yıldızlararası
ortamdaki etkileşimi nedeniyle oluşmuştur. Buradaki mavi renk
oksijen atomları tarafından, kırmızı kükürt atomları tarafından ve
yeşil de hidrojen atomları tarafından üretilir.
Görüntü Sahibi: Jeff Hester (Arizona State
University) ve NASA (sol alttaki resim) IAC/RGO/Malin (sol
üstteki
resim)
|
|
Geri
İleri
Konulara Dönüş
|
