Back to Contents

Yıldız Kalıntıları

Yıldızın çöken çekirdeği artık normal bir yıldız değildir. Bu bir nötron yıldızı yada bir karadelik haline dönüşür.

Size Comparison of Stars/Stellar Remnants

Karadeliklerin, nötron yıldızlarının, beyaz cücelerin, Güneş'in ve süperdevlerin birbirlerine olan oranlarını bir kağıda çizmek neredeyse imkansızdır. Boyutları arasındaki fark gerçekten çok fazladır.

Örneğin üç Güneş kütlesine sahip bir karadeliği bir nokta ile yani santimetrenin 1/30'u ile gösterirsek, 1.4 Güneş kütleli bir nötron yıldızı bundan sadece farkedilmeyecek kadar olsa da biraz daha geniştir. Bir beyaz cüce 30 cm, Güneş ise 35 metredir. Bir süperdev olan Betelgeuse yıldızı ise de aynı ölçekle 35 km genişliğe sahiptir.

Nötron Yıldızı ve Karadeliklerin Oluşumu

Gravity -vs- Pressure Illustration

Yıldızın çekirdeğinin kütlesi 1.4 Güneş kütlesi olduğunda, demir çekirdeğinde kütleçekim basınça galip gelir ve sonuç çekirdek çöker ve çok büyük enerji salınır.

Nötron yıldızı

Kütleçekimin basınç karşısında hızla artan egemenliği ile büzülme bir serbest-düşme gibi olur:

  • Çökme ışık hızının yaklaşık %25'i oranında bir hızla gerçekleşir.

  • Bir saniyeden daha kısa bir zamanda, çekirdeğin çapı 8000 km'den 20 km'ye kadar düşer. Bu sırada maddenin yoğunluğu suyun yoğunluğundan 100 trilyon kat daha fazladır.

  • Bu yüksek yoğunluk neticesi, basınç keskince yükselir ve çökme aniden durur.

  • Bu çökmüş yıldız çekirdeği artık neredeyse tamamen nötronlardan ibarettir. Buna nötron yıldızı denir.

Karadelik

  • Eğer çöken demir çekirdek çevresindeki zarftan yeterli maddeyi biriktirmeyi başarırsa ve üç Güneş kütlesi veya daha fazla kütleye sahipse çökme, nötron yıldızının oluşumu ile durmaz; çökme devam eder ve bir karadelik oluşturur.

Not: Yukarıda anlatılan üç veya daha fazla Güneş kütleli çekirdeklerin karadeliklere dönüşümü teoriktir ve henüz hiçbir gözlemle doğrulanamamıştır.

Nötron Yıldızları

Karadelikler

                   Geri  İleri
                     Konulara Dönüş


Spaceturk Ana Sayfasi