Back to Contents

Cüce Novalar

Klasik nova gibi cüce novalar da yoldaş yıldızdan beyaz cüceye doğru hızla zengin hidrojen maddesi aktarımı nedeniyle ani palaklık artışı şeklinde olur. Bununla beraber burada enerji kaynağı bir nükleer patlama değil, gravitasyonel çekimsel enerji salınmasıdır ki:

  • Beyaz cüce zengin hidrojen maddesini akresyon diski vasıtasıyla üzerine birirktirir.
  • Bununla beraber klasik novaların tersine, madde beyaz cücenin akresyon diskine spiral şeklinde sürekli akmaz.

    Bunun sebepleri hala tam olarak anlaşılamamış durumdadır. Madde akresyon diskinde bir kararsızlık meydana gelene kadar biriktirilir. Sonra bütün akresyon diski beyaz cücenin üzerine çöker. Bu sırada çok büyük garvitasyonel çekim enerjisi meydana gelir ve hiç nükleer tepkime gerçekleşmez.
  • Bu üretilen enerji beyaz cücenin yüzeyini ısıtır ve geçici olarak yıldız parıldar. Biz de bunu cüce nova şeklinde gözleriz. İsmindeki 'cüce' kelimesi parlaklığının klasik novalara göre daha az olmasından gelir.
  • Birkaç haftadan aylara kadar, yeni akresyon diskleri meydana gelir ve kararsız olduklarından patlamalar tekrar eder.

Klasik novalardaki gibi beyaz cüce, yoldaş yıldız yeni zengin hidrojen maddesi sağladığı sürece patlamaya devam eder.

Light Curve of Dwarf Nova U Geminorum

Bir cüce nova olan U Geminorum (U Gem)'un ışık eğrisi. Işık eğrileri bir yıldız veya bir gökcismindeki parlaklık değişiminin zamana karşı olan grafiğini verir. Yukarıdaki ışık eğrisi U Gem'in Mart 1990 ile Nisan 1995 arasında 10 kez patladığını gösteriyor. Her patlama parlaklıktaki hızlı bir artışla (yukarı doğru beyaz noktalar) işaretlenmiş. Kırmızı işaretler ise parlaklık ölçümlerinin üst limitlerini belirtiyor.

Görüntü Sahibi: Variable Star Observers League of Japan (VSOLJ).

Geri  İleri
Konulara Dönüş


Spaceturk Ana Sayfasi